Is de Raad van State staatsgevaarlijk?

Print
Is de Raad van State staatsgevaarlijk?

Is de Raad van State staatsgevaarlijk?

Is de Raad van State staatsgevaarlijk? Onder deze provocerende titel stelde advocaat Simon Bekaert zopas een aantal grondige hervormingsvoorstellen voor de Raad van State voor. Hij deed dat in een plechtige rede van het Vlaams Pleitgenootschap bij de balie van Brugge ter gelegenheid van het nieuwe gerechtelijke jaar.

De Raad van State is een administratief rechtscollege. Je kan daar in beroep gaan tegen beslissingen van allerlei overheden: zowel tegen reglementen (bv een reglement dat een straatverbod oplegt) als tegen individuele beslissingen (een bouwvergunning die aan U geweigerd wordt of die U schaadt).

Vele mensen ergeren zich aan de Raad van State, die soms belangrijke gemeentelijke reglementen vernietigt. Denken we slechts aan het Antwerpse straatverbod voor prostituees, aan het Brusselse bedelverbod, aan het Antwerpse etalageverbod voor vuurwapens.

Windmolens

Maar sterker nog is de ergernis als de Raad bepaalde bouwprojecten stillegt. Denken we dan maar aan aan het doortrekken van de tramlijn van Deurne naar Wijnegem, aan de windmolens in zee die het zicht van Knokse dijkbewoners stoorde, aan de gevangenisbouw in Dendermonde die keer op keer wordt stilgelegd door een actiegroep, aan de verwoede pogingen om de bouw van de bajes van Beveren tegen te houden omdat die het Meccanotracé onmogelijk maakt.

De regering wil al enkele jaren de Raad hervormen om dit soort zaken te voorkomen, maar er zit geen schot in de zaak. Wel kondigde minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet (cdH) in mei aan dat ze in oktober met een ontwerp naar de Ministerraad zou gaan. Simon Bekaert, advocaat en veiligheidsadviseur van de sp.a, formuleerde zopas in een schitterende openingsrede een aantal kernachtige voorstellen:

* Geef de Raad de mogelijkheid om de gevolgen van een vernietiging toch te handhaven. Dat kan nu al beperkt, maar het zou voor alle bestuurshandelingen moeten kunnen.

* Geef de Raad de mogelijkheid om een schadevergoeding toe te kennen aan de benadeelde partij. Nu moet die na zijn overwinning bij de Raad nog eens naar de burgerlijke rechter om zo'n vergoeding.

* Geef de Raad de mogelijkheid om rechtstreeks aan de overheid de opdracht te geven om de schade te herstellen.

Schutznorm

* Pas de "Schutznorm" toe. Die norm wil dat de Raad per argument onderzoekt of de partij die dat argument aanbrengt, daardoor wel geschaad is. Wie in een hoger gelegen gebied woont, heeft geen belang bij de watertoets. Hij moet een bouwvergunning dan ook niet op die grond kunnen laten vernietigen.

* Laat het auditoraat bemiddelen tussen de partijen zodat een aanvaardbare oplossing uit de bus komt in plaats van een loutere vernietiging.

* Geef de overheid de kans om bepaalde procedure- of vormfouten (een handtekening die ontbreekt, een advies dat is vergeten) recht te zetten binnen een bepaalde termijn en laat de Raad daarover dan oordelen.

Wakkere burger

* Laat vormfouten vallen als ze het besluit zelfs met die fouten nog altijd rechtmatig blijft. De Raad redeneert nu zo al bij gemeenteraadsverkiezingen: hij verwerpt klachten over vormfouten als die fouten de uitslag toch niet hadden kunnen beïnvloeden. Trek die redenering door naar andere gebieden. Omgekeerd moet dan ook gelden: als een fout van de klager (een brief die niet aangetekend is verstuurd of niet voldoende kopiën die zijn toegevoegd) de grond van het verzoek niet aantast, onderzoek de zaak dan toch in plaats van ze onontvankelijk te verklaren.

* Pas het principe van de 'wakkere burger' toe: ga - zeker bij grote infrastructuurwerken - eerst na of de burger zijn argumenten al niet in een eerdere procedure had kunnen inroepen. Als hij dat niet deed maar had kunnen doen, verwerp dan zijn aanvraag.

Lees ook: De Clerck: "Rad van State moet hervormd worden"

Turtelboom heeft hervormingsplan voor Raad van State

Terwingen wil raad van state hervormen

JDW

Foto: PN