Recht op minimale dienstverlening
29/12/'11
Niemand betwist het recht op staken, maar tegen de manier waarop dat recht tegenwoordig wordt gebruikt of misbruikt, zwelt het protest zienderogen aan. De recente staking van het overheidspersoneel, meer bepaald bij de spoorwegen, zindert nog na en kon op weinig sympathie rekenen.
Kritiek leveren of tegen de staking protesteren op een ludieke manier, wordt bij de spoorwegen niet gesmaakt. Een man uit Herentals die de acties bij het spoor aanklaagt met een nepticket, wordt zonder pardon van de trein gezet. Actie voeren op het spoor? Neen, dat mag alleen het spoorwegpersoneel. De reiziger moet zwijgen, zijn frustraties inslikken.
De spoorbonden zouden beter evenveel creativiteit en fantasie aan de dag leggen in het verzinnen van acties, in plaats van altijd maar weer naar stakingen te grijpen die steeds dezelfde slachtoffers treffen.
Begin volgend jaar komt het wetsvoorstel van Open Vld-senator Nele Lijnen over de minimale dienstverlening weer op de agenda. Minister van Overheidsbedrijven Paul Magnette deelt de visie van de spoorbonden: onhaalbaar want te veel obstakels. Wél haalbaar, reageert Lijnen, ze doen het wel in Frankrijk en in Italië.
En met succes. Waarom zou het hier dan niet mogelijk zijn? In Italië zijn stakingen bij het openbaar vervoer verboden tijdens piekuren en vakantieperiodes. In Groot- Brittannië kan de overheid werknemers vorderen als de belangen van het land risico’s lopen. In Frankrijk rijden de treinen op piekuren ook bij sociale acties.
Nele Lijnen wil met haar voorstel een dergelijk systeem introduceren. Een beperkt aantal treinen zeker laten rijden, zodat de spoorwegen daarover tijdig en correct kunnen communiceren. Maar eer het zover komt, moet het sociaal overleg alle kansen krijgen. Geen wilde, spontane stakingen meer, maar onderhandelen via een sociaal bemiddelaar. En als dat mislukt, kan er gestaakt worden, mits de minimale dienstverlening wordt verzekerd.
Staken is een recht, maar werken is dat evenzeer. Voor vele mensen is het openbaar vervoer de enige mogelijkheid om op hun werkplaats te geraken. Het wordt de allerhoogste tijd om daar bindende afspraken over te maken, desnoods via een wet.
door Dirk Castrel