STANDPUNT: Drama in Beerse is alarmsignaal

19/09/'07 Economie De herstructurering bij het geneesmiddelenbedrijf Janssen Pharmaceutica uit Beerse komt niet onverwacht. Het Amerikaanse moederbedrijf Johnson & Johnson (J&J) had al eerder dit jaar aangekondigd dat het zijn activiteiten gaat saneren. J&J wil 15% besparen op zijn uitgaven. Dat kost pakweg 10% van de 120.000 personeelsleden hun baan. Ook in Beerse en in de andere Belgische vestigingen van de groep hadden ze de bui al zien hangen. De lokale bedrijfsleiding had geanticipeerd op die ontwikkelingen door in de afgelopen maanden een strikte aanwervingsstop af te kondigen en een beperkt aantal activiteiten over te plaatsen naar andere landen.

Deze afbouw bij Janssen Pharmaceutica komt hard aan. Het bedrijf hoorde al die jaren mee tot de industriële trots van de Kempen. De erfenis van wijlen dokter Janssen was uitgebouwd tot een toonaangevend farmabedrijf. Verschillende medicamenten uit Beerse kregen een internationale reputatie mee. Het leek er even op alsof de expansie bij Janssen zelfs niet meer te stoppen was. Met de overname door de groep van de geavanceerde biobedrijven Tibotec en Virco geloofden velen dat er een nieuwe groeifase ingezet werd. Tibotec en Virco werden mee overgenomen door J&J en zouden de innovatieve slagkracht van het fundamenteel onderzoek in Beerse nog kunnen versterken.

Deze harde herstructurering bij Janssen Pharmaceutica is daarom een heuse ramp. Het bedrijf lijkt nu voor het eerst een breuklijn te trekken onder het verleden. Vroeger zijn er ook al wel enkele herstructureringen uitgetekend maar de afvloeiing van ineens 688 mensen staat gelijk met een sociaal bloedbad. Zeker omdat nog een aantal andere toonaangevende technologiebedrijven uit de onmiddellijke buurt problemen kennen. Ze zullen binnen afzienbare tijd eveneens een pijnlijk afvloeiingsplan moeten aankondigen. Indien de sociale partners het bij Janssen op termijn eens kunnen worden over een sociaal aanvaardbare afvloeiingsregeling kan de wonde op termijn allicht geheeld worden. Maar de littekens zullen blijven.

Het drama in Beerse is daarom zoveel als een luid alarmsignaal dat er in dit land toch iets misloopt. Vlaanderen is in het verleden best trots geweest op zijn chemie, zijn farma en zijn informaticatechnologie. Het waren evenveel geavanceerde sectoren die de toekomst van onze kinderen zouden dragen. Nu blijkt pas goed dat onder meer de aanhoudende fiscale druk van de overheid een zware hypotheek legt op de verdere expansie van de geneesmiddelensector. De kosten voor farmaceutisch onderzoek worden in dit land onbetaalbaar, de investeringen alsmaar duurder, de veiligheidseisen strenger en de druk op de prijzen onhoudbaar. In zo'n omgeving zoeken de farmabedrijven wanhopig naar levensvatbare alternatieven. Ze gaan dan noodgedwongen activiteiten delokaliseren naar goedkope lageloonlanden en ondersteunende activiteiten outsourcen.

Met name de Vlaamse regering heeft in het verleden al verdienstelijke pogingen gedaan om de internationale loonkostenhandicap voor dure onderzoekers in de farmasector te milderen. Vandaag zijn die inspanningen duidelijk onvoldoende gebleken. En te laat.

Zeker omdat er al die maanden onvoorstelbaar veel tijd verloren is gegaan in de hopeloos karikaturale discussie om het zogenaamde kiwimodel. Volgens enkele versteende planeconomen zijn de geneesmiddelen in België veel te duur. Precies die kiwi smaakt vandaag in Beerse heel zuur.

Marc BALDUYCK

Discussieer mee: Hoe kijkt u tegen de ontslagronde bij Janssen aan?